Phrynomerus microps
Phrynomerus microps – West-Afrikaanse Rubberkikker πΈβ€οΈ
De Phrynomerus microps, tegenwoordig taxonomisch meestal aangeduid als Phrynomantis microps, is een opvallende Afrikaanse smalbekkikker met een geheel eigen uitstraling. De soort staat onder andere bekend als West African Rubber Frog, Red Rubber Frog en Accra Snake-necked Frog. De combinatie van een donker lichaam, roodachtige tot oranjerode tekening en de gladde, bijna rubberachtige huid maakt deze kikker direct herkenbaar.
Voor liefhebbers die graag een minder alledaagse Afrikaanse kikker houden, is dit een bijzonder interessante soort. Phrynomantis microps leeft voornamelijk op en rond de bodem, maar kan verrassend goed klimmen en gebruikt vegetatie, kurk en andere structuren graag als schuil- en rustplaats.
Phrynomerus of Phrynomantis microps? π
In de terrariumhobby komen we de naam Phrynomerus microps nog regelmatig tegen.
De momenteel geaccepteerde wetenschappelijke naam is echter:
Phrynomantis microps (Peters, 1875)
De oudere combinatie Phrynomerus microps komt nog veel voor in literatuur, handelslijsten en oudere kweeklijnen. Beide namen verwijzen dus naar dezelfde soort.
Voor herkenbaarheid gebruiken we op deze pagina beide namen.
Uiterlijk van Phrynomantis microps π€β€οΈ
Deze kikker heeft een compact maar opvallend lichaam met een gladde huid.
Kenmerkend zijn onder andere:
- donkere tot vrijwel zwarte basiskleur
- rode, oranjerode of rozeachtige tekening β€οΈ
- gladde, glanzende huid
- relatief kleine kop
- slanke poten
- opvallend contrast tussen donkere en lichte lichaamsdelen
De tekening kan per individu verschillen.
Juist het sterke kleurcontrast maakt deze soort bijzonder aantrekkelijk wanneer hij tussen donker substraat, bladeren en groene planten tevoorschijn komt.
Herkomst en verspreiding π
Phrynomantis microps heeft een zeer brede verspreiding in West- en Centraal-Afrika.
De soort is bevestigd van onder andere Senegal en Ghana oostwaarts tot delen van de Democratische Republiek Congo, Uganda, Zuid-Soedan en Ethiopië. Ook Togo, Benin, Nigeria, Kameroen, Burkina Faso, Mali en verschillende andere Afrikaanse landen behoren tot het natuurlijke verspreidingsgebied.
De soort wordt vooral geassocieerd met savannes en open bosgebieden.
Dit betekent dat we het terrarium niet hoeven in te richten als een permanent nat regenwoud. Een combinatie van vochtige schuilplaatsen, een goed opgebouwde bodem en voldoende ventilatie past beter.
Terrarium voor Phrynomerus microps πΏπ‘
Voor deze soort kiezen we voor een terrarium met voldoende bruikbaar bodemoppervlak, aangevuld met lage en middelhoge klimstructuren.
Een natuurlijke inrichting kan bestaan uit:
- vochtvasthoudend substraat
- bladeren π
- stukken kurkschors
- wortels en takken
- levende planten
- donkere schuilplaatsen
- een ondiepe waterbak
- enkele verticale en diagonale structuren
Hoewel het geen typische boomkikker is, kan Phrynomantis microps verrassend handig klimmen.
Daarom benutten we meer dan alleen de bodem.
Een goede bodemlaag π±
We gebruiken een zachte bodem die vocht kan vasthouden zonder voortdurend drassig te blijven.
Geschikte materialen kunnen worden gecombineerd tot een natuurlijk tropisch substraat met daarboven een laag bladeren.
De bodem moet:
- vocht vasthouden
- niet compact en zuurstofarm worden
- vrij zijn van scherpe delen
- plaatselijk kunnen opdrogen
- voldoende schuilmogelijkheden bieden
Een dikke laag bladeren geeft de dieren extra dekking en stimuleert natuurlijk zoek- en schuilgedrag.
Bioactieve inrichting β»οΈπΏ
Phrynomantis microps is uitstekend te combineren met een bioactieve inrichting.
Springstaarten en geschikte tropische pissebedden helpen bij het afbreken van organisch afval.
Daarnaast dragen levende planten bij aan:
- schuilplaatsen
- vochtregulatie
- natuurlijke dekking
- klimgelegenheid
- een stabieler microklimaat
Door verschillende structuren te combineren ontstaat een verblijf waarin de kikker zelf kan kiezen waar hij wil rusten.
Temperatuur π‘οΈ
We houden deze soort onder warme Afrikaanse omstandigheden, zonder het terrarium extreem heet te maken.
Een temperatuurgradiënt geeft de dieren keuze tussen iets warmere en koelere plekken.
Vooral sterke lokale verwarming vermijden we.
De bodem en schuilplaatsen moeten altijd gebieden bieden waar de kikker zich aan directe warmte kan onttrekken.
Een lichte nachtelijke afkoeling zorgt voor een natuurlijker dagritme.
Luchtvochtigheid en sproeien π§
Phrynomantis microps heeft behoefte aan voldoende vocht, maar een permanent doorweekt verblijf is niet nodig.
We creëren liever verschillende microklimaten:
- vochtige schuilplaatsen
- licht vochtige bodemzones
- drogere oppervlakken
- waterdruppels na het sproeien
Regelmatig licht sproeien kan worden gebruikt om de luchtvochtigheid tijdelijk te verhogen.
De bodem mag daarna gedeeltelijk opdrogen.
Ventilatie π¬οΈ
Goede luchtcirculatie is belangrijk.
Een warm terrarium met permanent nat substraat en weinig ventilatie kan snel te benauwd worden.
Daarom combineren we vocht altijd met voldoende luchtuitwisseling.
Een goed opgebouwde drainage helpt om overtollig water uit de leeflaag te houden.
Verlichting βοΈ
We zorgen voor een duidelijk dag- en nachtritme.
Goede dagverlichting ondersteunt ook de levende planten.
Een lage UVB-blootstelling kan worden aangeboden, zolang voldoende schaduw en beschutting beschikbaar zijn.
De dieren moeten altijd zelf kunnen kiezen hoeveel licht ze ontvangen.
's Nachts blijft het verblijf donker. π
Water π¦πΈ
Een ondiepe bak met schoon water hoort altijd beschikbaar te zijn.
De waterbak moet breed genoeg zijn om comfortabel in te zitten, maar gemakkelijk verlaten kunnen worden.
We verversen het water regelmatig en letten bij amfibieën extra op:
- chloor en andere schadelijke stoffen
- resten van schoonmaakmiddelen
- vervuiling door ontlasting
- te diepe waterbakken
Voor de voortplanting is een uitgebreider watergedeelte nodig, omdat de larven zich als kikkervisjes ontwikkelen.
Wat eet Phrynomerus microps? π¦π
Deze soort is een insecteneter en jaagt op kleine ongewervelden.
We kunnen variëren met bijvoorbeeld:
- kleine krekels
- kleine kakkerlakken
- vliegen
- kleine motten
- geschikte larven
- andere kleine insecten
De prooidieren moeten aansluiten bij de bekbreedte van de kikker.
We geven liever een gevarieerd aanbod dan voortdurend één enkel type voedseldier.
Calcium en vitamines π
Voederinsecten worden volgens een passend schema voorzien van calcium en vitamines.
Daarnaast gutloaden we voedseldieren waar mogelijk vooraf.
Dit helpt bij een goede voorziening van voedingsstoffen voor:
- groei
- botontwikkeling
- spierfunctie
- algemene conditie
- voortplanting
Bij jonge dieren is een goede supplementatie extra belangrijk.
Gedrag van de Rubberkikker ππΈ
Phrynomantis microps leeft vrij verborgen.
Overdag kunnen de dieren zich terugtrekken:
- onder bladeren
- achter kurk
- tussen planten
- in donkere kieren
- dicht tegen de bodem
Tijdens de avond en nacht worden ze actiever.
Ook na sproeien of tijdens vochtigere omstandigheden kunnen de dieren vaker tevoorschijn komen.
Hierdoor is het een interessante soort voor liefhebbers die natuurlijk gedrag belangrijker vinden dan een kikker die voortdurend zichtbaar zit.
Verrassend goede klimmer πΏπΈ
Een bijzonder kenmerk van Phrynomantis is dat deze kikkers ondanks hun uiterlijk behoorlijk goed kunnen klimmen.
We zien ze daarom niet uitsluitend op de bodem.
Gladde oppervlakken, kurkschors, schuine takken en planten kunnen allemaal worden gebruikt.
Een goed gesloten terrarium is dus belangrijk.
We maken de inrichting liever driedimensionaal dan volledig vlak.
Verdedigingsgedrag β οΈ
Rubberkikkers staan bekend om hun opvallende verdedigingsstrategie.
Bij bedreiging kunnen ze huidafscheidingen produceren die bedoeld zijn om roofdieren af te schrikken.
Dat is een goede reden om deze kikker vooral als observatiedier te behandelen en direct huidcontact tot een minimum te beperken.
Na noodzakelijk contact wassen we onze handen zorgvuldig en voorkomen we dat afscheidingen in ogen, mond of wondjes terechtkomen.
Hanteren vermijden π€²π«
Zoals bij andere amfibieën is onnodig vastpakken niet wenselijk.
Hun huid speelt een belangrijke rol bij vocht- en gasuitwisseling en kan gevoelig zijn voor stoffen op onze handen.
Wanneer we een dier noodzakelijk moeten verplaatsen:
- beperken we direct huidcontact
- gebruiken we schone, natgemaakte amfibieveilige handschoenen wanneer passend
- ondersteunen we het gehele lichaam
- knijpen we nooit in het dier
Voor normaal onderhoud hoeft de kikker meestal niet te worden opgepakt.
Meerdere dieren samen houden πΈπΈ
Phrynomantis microps kan onder geschikte omstandigheden met soortgenoten worden gehouden.
We zorgen dan voor voldoende:
- bodemoppervlak
- schuilplaatsen
- klimstructuren
- voedsel
- rustplaatsen
- water
We houden de dieren goed in de gaten op gewichtsverlies en voedselconcurrentie.
Dieren met sterk verschillende formaten plaatsen we liever niet zonder goede reden samen.
Voortplanting en regenperiode π§οΈπ₯
Zoals bij veel Afrikaanse kikkers speelt regenval een belangrijke rol bij de voortplanting.
Tijdens nattere omstandigheden kunnen mannetjes actiever worden en gaan roepen.
Voor gerichte kweek kunnen we natuurlijke seizoenswisselingen nabootsen door:
- sproeifrequentie te veranderen
- tijdelijk meer water beschikbaar te maken
- temperatuur licht te laten variëren
- daglengte stabiel te houden
- dieren vooraf goed op conditie te brengen
Na succesvolle voortplanting ontwikkelen de eieren zich in water.
Kikkervisjes π₯β‘οΈπΈ
Uit de eieren komen aquatische larven.
De ontwikkeling verloopt vervolgens volgens het bekende amfibieënpatroon:
ei → kikkervisje → ontwikkeling van poten → metamorfose → jonge kikker
Tijdens de larvale fase is een goede waterkwaliteit bijzonder belangrijk.
Na de metamorfose schakelen jonge dieren over naar zeer kleine levende prooidieren.
Jonge Phrynomantis microps π±πΈ
Pas gemetamorfoseerde dieren zijn klein en vragen om een aangepaste opfok.
We zorgen voor:
- kleine voedseldieren
- veel kleine schuilplaatsen
- veilige vochtigheid
- ondiep water
- goede ventilatie
- ontsnappingsveiligheid
- passende calcium- en vitaminesupplementatie
Naarmate ze groeien kunnen we geleidelijk grotere prooien aanbieden.
Een brede West-Afrikaanse verspreiding π
Phrynomantis microps is niet beperkt tot één klein gebied.
De huidige taxonomische bronnen plaatsen de soort door een groot deel van West- en delen van Centraal-Afrika, met bevestigde populaties in onder andere Ghana, Togo, Benin, Nigeria, Kameroen, Senegal en verder oostwaarts.
Het geslacht Phrynomantis omvat momenteel zes erkende soorten en komt als geheel voor in Sub-Sahara-Afrika.
Bij kweekdieren vinden we het daarom waardevol om waar mogelijk ook de specifieke herkomst of bloedlijn te registreren.
Waarom kiezen voor Phrynomerus microps? β€οΈπΈ
Phrynomerus microps is een bijzondere keuze voor liefhebbers die eens iets anders zoeken dan de gebruikelijke boom- of pijlgifkikker.
De sterke rood-zwarte kleurcontrasten, gladde huid, verborgen leefwijze en verrassende klimvaardigheid geven deze soort een heel eigen karakter.
In een natuurlijk ingericht terrarium met bladeren, kurk, takken en levende planten ontstaat een prachtige omgeving waarin de Rubberkikker zowel zijn bodembewonende als klimmende gedrag kan laten zien. πΏβ€οΈπΈ
Phrynomerus microps in het kort
πΈ Huidige wetenschappelijke naam: Phrynomantis microps
π Oudere/hobbybenaming: Phrynomerus microps
π Engelse naam: West African Rubber Frog / Red Rubber Frog
π Herkomst: West- en delen van Centraal-Afrika
πΏ Biotoop: savanne en open bosgebieden
π¨ Kleur: donker met opvallende rode tot oranjerode tekening
π Activiteit: vooral avond- en nachtactief
π± Leefwijze: bodembewonend maar kan goed klimmen
π‘ Terrarium: horizontaal tot semi-verticaal ingericht
π Inrichting: bladeren, kurk, planten en klimstructuren
β»οΈ Bioactief: zeer geschikt
π‘οΈ Klimaat: warm
π§ Vocht: vochtige microklimaten, niet permanent drijfnat
π¬οΈ Ventilatie: belangrijk
π¦ Water: schoon en ondiep beschikbaar
π¦ Voeding: kleine levende ongewervelden
π Supplementen: calcium en vitamines
πΈ Groepshouding: mogelijk bij voldoende ruimte
β οΈ Bijzonderheid: defensieve huidafscheiding
π€² Hanteren: zoveel mogelijk vermijden
π§οΈ Voortplanting: gekoppeld aan nattere omstandigheden
π₯ Ontwikkeling: aquatische kikkervisjes
Phrynomerus microps kopen β€οΈπΈ
Met een Phrynomerus microps / Phrynomantis microps kies je voor een opvallende Afrikaanse Rubberkikker met prachtig contrasterende kleuren en interessant natuurlijk gedrag.
We houden deze soort in een ruim en goed gestructureerd terrarium met een zachte bodem, bladeren, planten, kurk en verschillende schuil- en klimmogelijkheden. Voldoende vocht, goede ventilatie, schoon water en een gevarieerd dieet van passende levende insecten vormen de basis van de verzorging.
Voor liefhebbers van Afrikaanse amfibieën, bijzondere smalbekkikkers en natuurlijke bioactieve terraria is Phrynomantis microps een fascinerende soort met een uitstraling die moeilijk met een andere kikker te verwarren is. β€οΈπΏπΈ